Op de Apennijnse waterscheiding bij località Sant’ Eleuterio in Ariano Irpino zijn de overblijfselen te bezichtigen van het oude centrum Aequum Tuticum, een verkeersknooppunt waaruit talrijke wegen vertakten die het Samnium van noord naar zuid met Campanië verbonden, en van oost naar west de Tyrreense zijde met de Adriatische. In de republikeinse tijd verbond een Via Aemilia Aequum Tuticum met Fioccaglia di Flumeri en Aeclanum. In 109 n.Chr. werd het centrum doorkruist door de via Traiana en later door de Herculia. Hoewel de toponiem Aequum Tuticum verwijst naar een Samnitische nederzetting, is de oudste fase die door opgravingen is vastgesteld toe te schrijven aan de keizertijd. De meest representatieve vondst is een thermencomplex daterend uit de 1e eeuw na Christus, waarvan de centrale ruimte was gedecoreerd met een mozaïekvloer met witte en zwarte tegeltjes in een schildmotief. Uit de tweede helft van de 2e eeuw n.Chr. stammen een reeks achter elkaar gelegen kamers die waarschijnlijk te interpreteren zijn als horrea (magazijnen) of tabernae (winkels). In de erachter gelegen zone is een grote rechthoekige ruimte blootgelegd, waarschijnlijk onderdeel van een villa met een fraaie meerkleurige mozaïekvloer met een complex decoratief motief. Het vicus kent een continue bewoning tot minstens halverwege de 4e eeuw n.Chr., toen het werd getroffen door de aardbeving van 346 n.Chr., gevolgd door een hernieuwde bouwactiviteit, getuige de mozaïekruimte. In de laatantieke- en vroege middeleeuwse tijd droeg het de naam S. Eleuterio, te identificeren met de Romeinse martelaar die in de 8e eeuw veel werd vereerd in Rome. De middeleeuwse nederzetting lijkt te zijn verdeeld in blokken rond een binnenplaats met een put. Deze ruimten omvatten en overlappen de Romeinse- en laatantieke structuren, waarbij hun oriëntatie werd veranderd (gedraaid met 45°). Uit de studie van het middeleeuwse keramiek (geglazuurd, geëmailleerd en gekrast) kon een bewoning vanaf de 13e tot de 14e eeuw worden afgeleid, toen de plaats opnieuw werd getroffen door een aardbeving.
Informatie over het archeologisch gebied van het oude Aequum Tuticum
località Sant’Eleuterio
83031 Ariano Irpino (Avellino)
0825.824839
sar-cam.avellino@beniculturali.it
https://www.archeosa.beniculturali.it
Bron: MIBACT
