Op de Apennijnse waterscheiding, in de plaats Sant’ Eleuterio van Ariano Irpino, zijn de resten te bezichtigen van het oude centrum Aequum Tuticum, een verkeersknooppunt van waaruit talrijke wegen uitwaaierden die het Sannio van noord naar zuid verbonden met Campanië en van oost naar west de Tyrrheense en Adriatische kant samenbrachten. In de republikeinse tijd verbond een Via Aemilia Aequum Tuticum met Fioccaglia di Flumeri en Aeclanum. In 109 na Chr. werd het centrum doorkruist door de Via Traiana en later door de Herculia. Hoewel de toponiem Aequum Tuticum verwijst naar een Samnitische nederzetting, is de oudst aangetoonde fase volgens opgravingen van de keizertijd. Het meest opvallende bouwwerk is een thermencomplex uit de 1e eeuw na Chr., waarvan het centrale vertrek versierd was met een mozaïekvloer van zwarte en witte steentjes, met een pelte-motief. In de tweede helft van de 2e eeuw na Chr. zijn er een reeks vertrekken op rij gebouwd, waarschijnlijk te interpreteren als horrea (pakhuizen) of tabernae (winkels). In de achterliggende zone kwam een grote rechthoekige ruimte aan het licht, vermoedelijk behorend tot een villa met een schitterende polychrome mozaïekvloer met een complex decoratief motief. De vicus kende een continue bewoning, aantoonbaar tot zeker het midden van de 4e eeuw na Chr., toen het getroffen werd door de aardbeving van 346 na Chr., waarna de bouwactiviteit weer opbloeit, zoals blijkt uit het vertrek met mozaïek. In de laat-antieke en vroege middeleeuwen krijgt het de naam S. Eleuterio, te identificeren met de Romeinse martelaar die in de 8e eeuw na Chr. vaak werd vereerd in Rome. De middeleeuwse nederzetting lijkt te zijn verdeeld in huizenblokken rondom een binnenplaats met een put. Deze ruimten omvatten en overlappen de structuren uit de Romeinse en laat-antieke tijd, waarbij de oriëntatie verandert (gedraaid met 45°). Uit de studie van het middeleeuwse keramiek (geglazuurd, geëmailleerd en gegraveerd), is het mogelijk een bewoning te veronderstellen van de 13e tot de 14e eeuw, toen de plaats opnieuw werd getroffen door een aardbeving.
Informatie over het Archeologisch Gebied van het oude Aequum Tuticum
località Sant’Eleuterio
83031 Ariano Irpino (Avellino)
0825.824839
sar-cam.avellino@beniculturali.it
https://www.archeosa.beniculturali.it
Bron: MIBACT
