Van het odeion zijn slechts enkele resten bekend, het theater uit de Romeinse tijd is beter bekend, herinnerd door oude schriftelijke documenten en waarschijnlijk afgebeeld in artistieke werken uit de 15e en 16e eeuw.
Het gebouw, uitgevoerd in opus mixtum van reticulatum en latericium, wordt qua zichtbare aspecten gedateerd tussen het eind van de 1e en het begin van de 2e eeuw na Christus, een periode waarin het volledig werd herbouwd, mogelijk na de aardbeving van 62 of de uitbarsting van 79 na Christus. In het gebied van het Romeinse theater is er geen spoor van een Griekse theaterstructuur of de vroege Romeinse fasen.
Het theater werd vervolgens rond het midden van de 5e eeuw na Christus verlaten, toen de functies van de locatie veranderden; later werden delen van het openbare gebouw gebruikt voor grafcomplexen uit de 6e en 7e eeuw na Christus, terwijl andere delen werden bedekt met aanzienlijke hoeveelheden bewerkbare aarde.
Het archeologische monument vormt een belangrijk voorbeeld van “stedelijke archeologie” waarmee de bouwgeschiedenis, van de oudheid tot de moderne tijd, van een heel stadsdeel van Napels kan worden gereconstrueerd. Na enkele toevallige vondsten in 1859, die een eerste plattegrond van het gebouw mogelijk maakten, brachten de eerste opgravingen tussen 1881 en 1891 de cavea aan het licht binnen de tuin van een van de woonblokken aan het bovenste decumanus (de antieke straat) van de stad.
Vervolgens maakten wetenschappelijke onderzoeken het mogelijk in 1985 nauwkeurig de Romeinse muurstructuren te onderscheiden van de moderne, en vanaf 1997 werd het gebied, inmiddels verworven door de Publieke Domein, verkend. Met nieuwe systematische opgravingen zijn delen van de buitenste en binnenste corridor blootgelegd, uitgerust met nissen en een complex watersysteem, met de bijbehorende steunwiggen en vomitoria (toegangen), die leidden naar de trappen van de midden-cavea (het middelste deel) van de zitplaatsen, evenals een deel van het podium met de bedoeling het monument weer open te stellen voor het publiek, binnen een alomvattend programma ter waardevolle herwaardering van het hele stadsdeel.
Ook de overgebleven decoratieve oppervlakken zijn van groot belang: van de vloeren van de binnenste corridor tot de pleisterlagen, waarvan sommige graffito’s bevatten met interessante inscripties, tot de marmeren bekleding van de trappen van de cavea. In de volgende interventies is gepland het onderzoek uit te breiden naar de scenae front (het podiumgebouw) waar theatrale voorstellingen plaatsvonden, ook genoemd in oude bronnen.
