De Villa Te in Mantova, waarvan de naam afkomstig is van de plaats “Teieto”, wat huttenplaats betekent, is een van de stadsplekken die je niet mag missen. Het is een oude villa die een waar juweel is van renaissance- en laat-raffaelitaans maniëristische architectuur.
Het Palazzo Te is een laaggelegen residentiële villa met een vierkante plattegrond, gebouwd tussen 1525 en 1526 door architect Giulio Romano in opdracht van een rijke en verlichte landeigenaar, Federico II Gonzaga, zoon van Isabella d’Este. Naast het ontwerp van de villa gaf Federico de opdracht aan Romano om ook het interieur van de residentie te decoreren. Het werk duurde ongeveer tien jaar.
Wat te zien in Palazzo Te Mantova
Gewelfde plafonds met fresco’s of verguld hout, grotesken en stucwerk, fresco’s, medaillons, versieringen met schelpen en mozaïeken, stucpanelen, zijn allemaal kenmerken van Palazzo Te. Grote kunstenaars uit die tijd droegen ook bij aan het werk, zoals Andrea Mantegna die de Camera degli Sposi van de villa schilderde.
Elke kamer is een kunstwerk dat versteld doet staan. Volgend een thematische route ga je van de Zaal van de Zon naar die van Amor en Psyche, van de Kamer van de Adelaars of Fetente naar de Zaal van de Paarden. Uiteindelijk bereik je de meest spectaculaire en bekende kamer, de Zaal van de Giganten, gedecoreerd met een fresco dat de overwinning van Jupiter op de Titanen afbeeldt.
Het werk is door Giulio Romano geschilderd als een doorlopende, sferische ruimte, zonder scheiding tussen muren, plafond en vloer, waarmee een buitengewone virtuele realiteit werd gecreëerd waarin de bezoeker helemaal lijkt op te gaan.
Het gebouw is laag en heeft een vierkante plattegrond. Achter een centrale binnenplaats strekt zich een enorm grote tuin uit, afgesloten door een exedra. De gevels zijn klassiek en het meest kenmerkende is het gebruik van bakstenen die een bossage-effect creëren. Hier betreed je het gebouw vanaf de noordzijde van Palazzo Te, via een vestibule met drie bogen bovenaan een korte trap.
Palazzo Te, loggia der Muzen en Zaal van de Zon
Daarna ga je naar de loggia der Muzen en van daaruit naar de zaal van de Zon, met een plafond verdeeld in ruiten met prachtige stucfiguren. Vervolgens bezoek je de Kamer van de Ondernemingen. Op de schoorsteen zie je de salamander, die vaak wordt herhaald in de daaropvolgende zalen.
Dan volgt de Kamer van Ovidius of der Metamorfosen, gedecoreerd met scènes uit het werk van de dichter. Terug in de loggia der Muzen betreed je de Zaal van de Paarden, de grootste en bestemd voor ontvangsten, zo genoemd omdat hier prachtig de paarden van de stallen van de Gonzaga zijn fresco geschilderd. Het plafond is van verguld en veelkleurig hout.
Het beeld van de salamander keert terug, omdat men dacht dat deze weinig gevoelig was voor de vurige liefdespassies die de Gonzaga kwelden.
Palazzo Te, Amor en Psyche van Apuleius
Dan volgen we de zaal van Amor en Psyche, een eetkamer gedecoreerd met episodes uit de Gouden Ezel van Apuleius. Een stuk kleiner is de Zaal van de Dierenriem, met stucplaten en medaillons die de Horoscopen afbeelden. In deze zalen werkte Giulio Romano zelf met enkele leerlingen. Daarna de Kamer van de Adelaars of van Phaethon, waarschijnlijk een slaapkamer, prachtig gedecoreerd, en daarna de Grote Loggia, die de binnenplaats van de tuin scheidt, waar je de visvijvers en de afsluitende exedra kunt zien.
Links achterin bevindt zich het kleine appartement van de Grot, genoemd naar een grot die vroeger werd verfraaid met decoraties van schelpen en mozaïeken.
Vanuit de Grote Loggia loop je door de Zaal van de Stucwerken en daarna die van Caesar, met een fresco op het plafond (Caesar verbrandt de brieven van Pompeius) en aan de muren afbeeldingen van Romeinse keizers. Vanuit deze zaal ga je naar de spectaculairste en beroemdste kamer die het uitbundige verbeeldingsvermogen van Giulio Romano bedacht: de Zaal van de Giganten.
De architectuur verdwijnt ten gunste van de schilderkunstige voorstelling die het plafond en de muren samenvoegt en de overwinning van Jupiter op de waanzinnige overmoed van de Titanen toont (de scène is een lofzang op keizer Karel V). De zaal heeft een bijzondere akoestiek. Daarna volgen enkele kleine met stucwerk gedecoreerde ruimtes.
Museum Palazzo Te
Het bezoek aan Palazzo Te kan gecombineerd worden met dat aan het Stedelijk Museum, waar een interessante Egyptische collectie, de numismatische collectie van de Gonzaga, de Mondadori-collectie, een legaat van de schilder Antonio Ruggero Giorgi en de Galerie Moderne Kunst bewaard worden.
