Romeins theater van Aosta

De enige momenteel zichtbare gevel is die aan de zuidkant, maar liefst 22 meter hoog, gekenmerkt door een reeks steunberen en bogen, verlicht door drie overlappende lagen ramen in verschillende vormen en maten. 

Duidelijk herkenbaar zijn ook de halve cirkelvormige zitterrassen die de toeschouwers herbergden (cavea), het orkest (met een straal van 10 meter), en de toneelmuur (nu gereduceerd tot de fundamenten) die ooit met zijn rijke voorgevel versierd was met zuilen, marmer en standbeelden. 

Men schat dat het theater drie- tot vierduizend toeschouwers kon bevatten. Sommige onderzoekers geloven dat het theater een vaste overkapping had. 

Met de val van het rijk ging alle herinnering aan de oorspronkelijke functie van het gebouw verloren tot in de 18e eeuw, en zijn overblijfselen werden pas zeer laat als zodanig herkend: in de Middeleeuwen werden er vele constructies direct tegenaan gebouwd, die tijdens moderne herstel- en restauratiewerkzaamheden werden gesloopt. 

In 1864 brachten voorbereidende opgravingen een reeks muren aan het licht, terwijl in de jaren 20 van de 20e eeuw het monument een eerste inrichting kreeg door de omliggende hutten te slopen. De volledige onthulling vond echter plaats tussen 1933 en 1941 toen belangrijke restauratie- en integraalwerkzaamheden werden uitgevoerd. 

De laatste onderzoeken aan het metselwerk laten vermoeden dat de momenteel zichtbare structuren niet allemaal in de eerste fase (1e eeuw v.Chr.) zijn ontstaan, maar het resultaat zijn van latere wijzigingen nog in de antieke tijd.