De loges van het Oude Theater richtten in 1848 een maatschappij op om het bedrag bijeen te krijgen dat de centrale overheid herhaaldelijk had geweigerd toe te kennen, nodig voor de bouw van een nieuw theater. De maatschappij, die bij akte van 1856 zich verplichtte de kosten te dragen, gaf opdracht aan Claudio Rossi, docent aan de tekenschool en samen met Cesare Costa een vertegenwoordiger van de neoklassieke stroming uit Modena. Rossi presenteerde twee ontwerpen. De commissie koos voor het meer traditionele ontwerp “in lijn met het tempeltheater dat gebruikelijk was begin negentiende eeuw (denk aan het Regio in Parma)” (Bondoni in Teatri, 1982, p. 203). Het meer experimentele eclectische ontwerp met neorenaissance-stijl werd afgewezen. Voor de bouw van het nieuwe gebouw wilde men de oude locatie niet veranderen, zodat de vrije ruimte tussen het kasteel van de Pio, waar het Oude Theater stond, en het Palazzo Sacchetti, zetel van het gemeentehuis, werd gekozen. In maart 1857 begonnen de werkzaamheden die vier jaar later werden afgerond met de ingebruikname op 11 augustus 1861. Een pronaos die uitsteekt op stenen treden, gedragen door vier Dorische zuilen en bekroond door een groot timpaan, kenmerkt sterk de gevel van het nieuwe theater. Boven dit, ter hoogte van de arena en iets terugliggend, rijst een ‘onderfronton’ met een halfronde raamopening die in reliëf is versierd met de allegorische figuur van Muziek en Dramatische Kunst. In 1860, toen de realisatiekosten onhoudbaar werden, gaf de Maatschappij haar rechten over aan de gemeentelijke administratie die het eigendom verwierf, hoewel de inzet van de Logesmaatschappij eveneens werd herdacht op de gevel waar te lezen valt “Societas erexit MDCCCLVIII.” Een tuin aan de achterkant van het theater en een rij buste met belangrijke stadsfiguren omlijsten de theaterruimte en benadrukken de rol ervan in de stedelijke context. Vanuit de met gouden stucwerk versierde ovalen binnenhal bereikt men de kaartverkoop, garderobe, bar en de zaal. De plattegrond van de zaal is hoefijzervormig met 22 loges op de eerste verdieping, 22 op de tweede en 24 op de derde (vroeger voorzien van achterloges), een koninklijke loge en een loggia. De zaal, met recent vernieuwde houten vloer, biedt plaats aan ongeveer 500 personen. De Logesmaatschappij werd ook herdacht in de decoraties van Ferdinando Manzini, die de gelaatstrekken van de leden afbeeldde in medaillons bij de balustrades van de loges. Van Giuseppe Ugolini, die het plafond van de zaal decoreerde met de figuren van Muziek, Poëzie, Proza en Dans, is ook een decoratief ontwerp bewaard gebleven met negen Muzen, vergelijkbaar met de decoratie die hij maakte voor de tweede atrium van het gemeentehuis van Reggio. Ook het gordijn versierd door Ugolini met Orpheus die de Natuur aanmoedigt, is bewaard gebleven. Helaas is de draagstructuur van het toneel, van aanzienlijke afmetingen en voorzien van een boogscherm en klok, vernieuwd in beton. Er zijn talrijke serviceruimtes, waaronder een zaal voor decorontwerpers en zeventien kleedkamers voor acteurs. Albano Lugli decoreerde de bovenlichten van de foyer boven de toegangshal met kopieën van vrouwelijke figuren van Correggio. In een aangrenzende kamer met open haard kwam de ‘Casino Society’ bijeen die tentoonstellingen, lezingen en culturele bijeenkomsten organiseerde. Een eerste restauratie vond plaats in 1939 en tussen 1978 en 1981 zette de gemeente een belangrijk project voor renovatie en consolidatie op. (Caterina Spada)
Informatie over Gemeentelijk theater van Carpi
Piazza dei Martiri,
41012 Carpi (Modena)
Bron: MIBACT
