Na de dood in 1226 en na de heiligverklaring van Sint Franciscus, legde paus Gregorius IX de eerste steen op het terrein waar de bouw van de “specialis ecclesia” zou plaatsvinden. De basiliek, gewijd in 1253 door Innocentius IV, bestaat uit de samenvoeging van twee kerken, een onderste en een bovenste, die overeenkomen met twee verschillende bouwfasen waarbij Umbrische romaanse elementen samenvallen met de gotische Franse stijl. De bouw begon in juli 1228 en werd voltooid in 1230, toen het lichaam van de heilige werd overgebracht. Het ontwerp benadrukt de dubbele functie: de onderste kerk als toekomstige crypte en de bovenste kerk voor preken. De decoratie van de twee kerken vertegenwoordigt het belangrijkste schilderkunstige ensemble uit de 13e en 14e eeuw. Onder de meest eminente Italiaanse kunstenaars uit de 13e en 14e eeuw werkten Cimabue, Giotto, Simone Martini, Pietro Lorenzetti, Jacopo Torriti en anderen hier.
De gevel van de bovenste kerk kenmerkt zich door eenvoudige lijnen en wordt bekroond door een driehoekig timpaan volgens de lokale gotische stijl. De dubbele deur bevindt zich in het midden van het middelste register, en het rozet met kosmatische vormen is omringd door reliëfs van de symbolen van de evangelisten. Aan de linkerkant bevindt zich de loggia van de zegens, gebouwd in 1607.
Onderkerk: toegang via een portaal uit de tweede helft van de 13e eeuw; het interieur heeft een Egyptisch kruisplattegrond met een halfronde apsis en een korte tongewelfde dwarsbeuk. Het eenvoudige schip bestaat uit vier traveeën met lage kruisgewelven. Aan weerszijden van elke travee openen spitsbogen naar de zijkapellen die aan beide lange zijden en aan de uiteinden van de dwarsbeuk gelegen zijn.
Fresco’s van de Meester van Sint Franciscus: uitgevoerd rond 1253 en van groot iconografisch belang, toegeschreven aan de schilder die bekendstaat als de Meester van Sint Franciscus, met Umbrese oorsprong en beïnvloed door Giunta Pisano.
Rechterzijkapellen:
I kapel van Sint-Lodewijk of Sint-Stefanus met fresco’s van Doni en Giorgetti en een vierlichte vensterpartij gemaakt door Giovanni di Bonino en zijn medewerkers. In het portaal naar de volgende kapel van Sint-Laurentius fresco’s uit de tweede helft van de 14e eeuw.
II kapel van Sint-Antonius van Padua met fresco’s van Sermei en een vierlichte vensterpartij gemaakt door Giottiaanse meesters en Giovanni di Bonino.
III kapel van Maria Magdalena, fresco’s uitgevoerd door Giotto en zijn medewerkers.
In het koor is het hoofdaltaar gemaakt door Romeinse marmerbewerkers. Op de vier vlakken van het gewelf zijn fresco’s van de allegorieën van de franciscaner deugden en de glorie van Sint Franciscus, daterend van het begin van de 14e eeuw. De rechterarm van het kruisgewelf is bedekt met twee fresco-friezen gemaakt door de medewerkers van Giotto onder leiding van de meester; in de eerste fruize van rechts een werk van Cimabue: Madonna met Kind op de troon, vier engelen, Sint Franciscus en andere fresco’s; in de tweede fruize van rechts de Kruisiging van Giotto en andere fresco’s.
Kapel van Sint Nicolaas met fresco’s van leerlingen van Giotto. De linkerarm van het kruisgewelf is volledig versierd met fresco’s gemaakt tussen 1315 en 1320 door Pietro Lorenzetti en zijn helpers. Kapel van Johannes de Doper met een fresco van Pietro Lorenzetti die Madonna met Kind en de heiligen Franciscus en Johannes de Doper afbeeldt en een dubbele vensterpartij met kenmerken van Cimabue en Romeinse stijl. Boven de tribune aan het einde van de nis zijn fresco’s toegeschreven aan Puccio Capanna.
De kapel van Sint-Martinus is volledig versierd met fresco’s van Simone Martini, tussen 1312 en 1320. In de archivolten van de toegang zijn heiligen afgebeeld en in de rest van de kapel scenes uit het leven van Sint Martinus.
Bovenkerk: een schip met vier traveeën, dwarsbeuk en veelhoekige apsis, volledig bedekt met ogival kruisgewelven gedragen door ribben die eindigen in bundelpijlers. De helderheid van het interieur wordt versterkt door grote dubbele vensters in zowel het schip als de apsis en door vierlichte vensters. De architectonische oplossingen zijn ontleend aan de Franse gotiek en vinden een getrouwe toepassing in deze kerk, waarbij de Italiaanse traditie behouden blijft.
De dwarsbeuk en apsis zijn volledig versierd met een omvangrijk fresco-cyclus gemaakt door Cimabue vanaf 1277. In de linkerarm van het kruisgewelf is de Kruisiging te zien, gevolgd door vijf apocalyptische scènes. De fresco’s in de apsis tonen de verhalen van Maria. De rechterarm van het kruisgewelf toont gebeurtenissen uit het leven van Sint-Petrus, gemaakt door verschillende meesters uit de omgeving van Cimabue. Ook de fresco’s van de vier evangelisten in het kruisgewelf worden aan Cimabue toegeschreven. Ter hoogte van de derde travee zijn er fresco’s van Jacopo Torriti op het gewelf; bij de eerste travee vier kerkvaders toegeschreven aan verschillende meesters waaronder de Meester van Isaac en de Meester van de Gevangenschap. Aan de muren van het schip, boven de galerij en aan weerszijden van de ramen, zijn scènes uit het Oude en Nieuwe Testament toegeschreven aan Jacopo Torriti, de Meester van Pinksteren, de Meester van de Gevangenschap en de Meester van Isaac.
In het laagste register van het schip worden in drie scènes, elk gescheiden door gedraaide zuilen verbonden door een nepplank en het plafon met lacunes, de achtentwintig verhalen van Sint Franciscus verteld, door Giotto en andere auteurs zoals de Meester van Isaac, de Meester van de Gevangenschap, de Meester van het Kruisbeeld van Montefalco en de Meester van Sint Cecilia. De cyclus is geïnspireerd op het Leven (Legenda maior) van Bonaventura van Bagnoregio.
Informatie over de Basiliek van Sint Franciscus
Piazza San Francesco,
06081 Assisi (Perugia)
075819001
info@sanfrancescoassisi.org
https://www.sanfrancescoassisi.org
Bron: MIBACT
