Wat te zien in Spello, tussen de infiorata en Pinturicchio

Spello is een gemeente in Umbrië die bekend staat om zijn prachtige historische centrum, de werken van Pinturicchio en de infiorata die elk jaar op Sacramentsdag veel toeristen trekt. Spello Umbrië. Het ligt ongeveer 219 meter boven zeeniveau, dus op een gunstige plek voor de flora, en ligt op de helling van de Monte Subasio, boven de zijrivier van de Topino. Het is slechts 4 kilometer van Foligno en ongeveer 35 kilometer van de hoofdstad van Umbrië, Perugia. Spello is ook cultuur, dankzij zijn erfgoed van musea, kunstgalerijen en oude villa’s. Hier is wat te zien in Spello in een halve dag of zelfs twee dagen.

Wat te zien in Spello

1 Collegiata di Santa Maria Maggiore en Pinturicchio

Gesticht in de 11e-12e eeuw, heeft de kerk van Santa Maria Maggiore in Spello een gevel uit 1644 die werd gemaakt bij de uitbreiding van het gebouw. Het is de moeite waard om de architraaf, de stijlen met mooie fries en acanthuskrullen van de poort te bekijken, gemaakt door steenhouwers actief tussen de 12e en 13e eeuw tussen Foligno en Bevagna en deels toegeschreven aan vakmensen uit Spoleto. De kerk heeft een Latijns kruis en een schip met kruisgewelf. In de tweede helft van de 17e eeuw kreeg het zeven altaren en een rijke stucdecoratie. Op de altaren zijn verschillende 17e-eeuwse kunstwerken. Rechts van de ingang is het marmeren altaar van Gaio Titieno Flacco (nu gebruikt als doopvont) dat al in de 15e eeuw in Santa Maria Maggiore aanwezig was, naast de doopkapel in de vorm van een pyxis, gemaakt door Gasparino uit Val di Lugano (1509-1511).

Spello Pinturicchio

Langs de linkermuur opent zich na het tweede linkeraltaar de Baglioni-kapel, in 1500 besteld door Troilo Baglioni bij de kunstenaar Bernardino di Betto, bijgenaamd il Pinturicchio (Perugia, circa 1452 – Siena, 11 december 1513). De vloer is rijk versierd met majolica uit Deruta uit 1566. De kapel is volledig beschilderd met fresco’s van de kunstenaar, beginnend met de gewelfvelden met de sibyllen Tiburtina, Eritrea, Europea, Samia zittend op een troon; op de linkermuur de Annunciatie met zelfportret en handtekening van de kunstenaar. Op de achterwand de Aanbidding der Herders en de aankomst van de Wijzen, op de rechterwand de Dispuut tussen de dokters in de Tempel.
Langs deze linkermuur staat ook het renaissance preekgestoelte van zandsteen door Simone da Campione (1545). Het hoofdaltaar wordt overdekt door het ciborium (of tribune) van caciolfa-steen door Rocco di Tommaso da Vicenza (1515). In de rondelen zijn acht terracotta hoofden van Giandomenico da Carrara: Profeten (1562). Aan de zuilen naast de apsis twee werken van Perugino, links “Pietà, Johannes de Evangelist en Maria Magdalena”, verwijderd van een onbekende locatie (werk uit 1521) en rechts “Madonna met Kind, Sint Catharina van Alexandrië en Sint Blasius”, ook verwijderd van een onbekende locatie (werk uit 1521).

2 Spello infiorata

In de dagen voorafgaand aan Sacramentsdag vindt in Spello, Perugia, een ware algemene mobilisatie plaats van talrijke groepen bloemkunstenaars (Infioratori), die zich verspreiden over de hellingen van de Subasio, door de velden en vlaktes van de groene Umbrese valleien. Bezoeken aan Spello in deze periode is een zeer intensieve ervaring. Tijdens het plukken van de bloemen brengen andere burgers, vooral de oudere dames, de avonden door in koele kelders om bloemblaadjes op kleur te sorteren en fijn te malen met geurende kruiden.

Op de avond voor Sacramentsdag worden de wegen van Spello waar de processie plaatsvindt vanaf het begin van de middag afgesloten voor verkeer en letterlijk overspoeld met groepen burgers en bezoekers van alle leeftijden. 

Eerst worden geschikte verlichtingsinstallaties geplaatst en vervolgens proef bewezen beschermingssystemen (regen- en windbescherming) opgebouwd langs het gedeelte van de route om te voorkomen dat onvoorspelbaar weer het werk van de Infioratori kan verstoren of beschadigen. Na deze voorbereidende werkzaamheden begint men met het tekenen op het wegdek, waarbij de meest uiteenlopende technieken worden gebruikt: van vrije hand tekenen tot poederen, van metalen mal tot kartonnen sjabloon.

Nadat de tekeningen zijn gemaakt, wordt er vervolgens met verschillende technieken kleurrijke bloemblaadjes aangebracht om de gewenste kleurtonen en artistieke effecten te creëren. In de namiddag en de hele nacht van de zaterdag vóór het feest werken de Infioratori gebogen over de wegen om miljoenen bloemblaadjes neer te leggen die magische meesterwerken vormen, die zowel van oude als moderne kunst getuigen, geladen met emotionele en culturele suggesties en verbonden aan religieuze tradities en de levendige actualiteit.

Het werk duurt de hele nacht en pas om 9 uur ‘s ochtends zijn de wegen bedekt met een éénkleurig bloemendeken: een uniek schouwspel. Gemiddeld worden in één bloemstuk ongeveer 70 infiorata’s gemaakt, bestaande uit tapijten van 12 tot 15 meter lang met een minimale oppervlakte van 15 m² en grote schilderijen van 25 tot 90 m². De uniciteit van het evenement wordt zeker bepaald door de uitvoeringsmethode, die uitsluitend plantaardige elementen gebruikt die niet met chemicaliën, conserveringsmiddelen of kunstmatige of vermalen kleurstoffen behandeld zijn; hierdoor ligt het blaadje op de straatgrond (het kan niet worden geplakt) en overheerst het in een samenstelling van kleuren en geuren. Het werk wordt direct op het onverwerkte wegdek uitgevoerd; de onderwerpen en decoraties worden steeds vernieuwd, sluiten aan bij de grote traditie van de Umbrese schilderkunst van de Renaissance tot de 18e eeuw, en soms worden ook belangrijke getuigenissen van moderne kunst gebruikt. Met de passage van het Heilig Proces, geleid door de bisschop met het monstrans, wordt een ervaring van kunstzinnige inzet, maatschappelijke, culturele en menselijke solidariteit en ethische en religieuze spanning afgesloten in een stralende harmonie van kleuren. Bron Gemeente Spello.

Wat te bezoeken in Spello

3 Civieke kunstgalerij van Spello

De Civieke kunstgalerij van Spello bevindt zich in het historische centrum, op Piazza Matteotti. Sinds 1994 is het gehuisvest in het Palazzo dei Canonici, een zestiende-eeuws gebouw aangrenzend aan de kerk van Santa Maria Maggiore. Een bezoek aan het museum laat je kennismaken met de geschiedenis van de stad via kostbare getuigenissen. De collectie ontstond in 1916 toen de prior van de Collegiata di Santa Maria Maggiore een eerste selectie maakte van de belangrijkste werken bewaard in Santa Maria Maggiore en de aan de kerk verbonden oratoria. Daar werden nog voorwerpen aan toegevoegd die waren verkregen na de onteigeningen na de eenwording.

De huidige route door het museum, verdeeld over zeven zalen, volgt chronologische en typologische criteria die het mogelijk maken de relaties tussen Spello en andere artistieke centra in Umbrië door de eeuwen heen te waarderen. Naast talrijke schilderijen, stoffen en kerkelijke meubels, vallen een houten Madonna uit de 13e eeuw op (hoewel beschadigd door de diefstal van het Kindje in 2008), het vroege 14e-eeuwse Christus aan het kruis, het paaskruis in verguld zilver van Paolo Vanni uit 1398, en de Madonna met Kind toegeschreven aan Pinturicchio. Het laatste stuk komt uit de aangrenzende kerk van Santa Maria Maggiore en spoort aan tot een bezoek van de Cappella Bella, een prachtig door dezelfde artiest beschilderde kapel.

4 Emilio Greco permanente collectie

De permanente tentoonstelling van Emilio Greco is ingericht ter ere van de kunstenaar ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van zijn eerste tentoonstelling in Spello, protagonist van Incontri per le strade in 1983, en recipient van het ereburgerschap in 1985. Naar aanleiding daarvan schonk de kunstenaar een omvangrijke selectie werken aan de gemeente. De collectie is verdeeld over drie zalen volgens de chronologische volgorde van de werken, waaronder grafieken, litho’s, etsen, tekeningen en een selectie bronzen, gipsen en hars beelden uit de jaren zestig tot eind jaren tachtig van de 20e eeuw. Zonder twijfel is Accocolata het meest indrukwekkende werk van de museale route. Tijdens het verdere bezoek wordt de aandacht van de bezoeker ook getrokken door de vrouwelijke figuren die de kunstenaar vaak afbeeldde, vooral in zijn portretproductie tussen het midden van de jaren vijftig en begin jaren zestig.

5 Villa Fidelia

Villa Fidelia ligt vlakbij het historische centrum van Spello, in de buurt van het Romeinse amfitheater en de romaanse kerk van San Claudio. De zeer oude Romeinse nederzetting waar de villa op staat, bestond uit een groot heilig gebied waarin de zogenaamde tempel van Venus, het theater en de thermen lagen. De oorspronkelijke aanleg werd in de 16e eeuw gebouwd door de graven Acuti Urbani di San Lorenzo. In de 18e eeuw kwam de villa in handen van Donna Teresa Pamphili Grillo die het huis van de Urbani liet aanpassen en uitbreiden en een Italiaanse tuin aanlegde. Na haar overlijden kwam het bezit eerst aan de graven Sperelli en vervolgens aan de zeer rijke landeigenaar Gregorio Piermarini die tussen 1805 en 1830 belangrijke verbouwingen en uitbreidingen doorvoerde. Na verschillende wisselingen werd de villa in 1923 gekocht door ingenieur Decio Costanzi, die het complex verdeelde door het oudste deel te verkopen aan de Missiezusters van Egypte en het overige deel, inclusief het Casino, de tuinen en de bijgebouwen, aan de Provincie Perugia.

Het belangrijkste kenmerk van Villa Fidelia zijn de buitengewone buitenruimtes die de vesuviaanse tuin bij de ingang, de renbaan, de Italiaanse tuin en het park met het cipressenbos omvatten. De tuin, ‘vesuviaans’ of barok genoemd, ligt vlak bij de ingang en is ontworpen op een steile helling die leidt naar de deur van het casino. Langs de lange zijden begrensd door dubbele rijen imposante cipressen, bestaat het uit ronde terrassen verbonden door sierlijke trappen afgewisseld met kleine grasvelden met nauwkeurig gevormde buksbomhagen in bijzondere vormen. Het middelpunt van het ontwerp is de mooie halve fontein in het midden met het standbeeld van Diana, godin van de jacht, en bovenaan het elegante scherm dat de waterbak verbergt, versierd met nissen en bekroond met een klok. Aan deze bijzondere tuin grenzend werd in de 20e eeuw de grote rondvormige renbaan gebouwd.

De Italiaanse tuin is ouder en dateert uit de 18e eeuw; hij ligt achter het casino. De langwerpig smalle tuin van meer dan 150 meter lengte is verdeeld in vier grote hoofdborders, dubbel omzoomd door buksbomhagen en op hun beurt verdeeld in vier kleinere borders. De groene parterres waren vroeger geheel met rozenstruiken gevuld. Grote aantallen citruskruiken versieren de grenzen, die in het voorjaar een aangename geur verspreiden. De bergzijde wordt omzoomd door cipressenrijen, belangrijke onderdelen van het ontwerp samen met het mooie park en het dichte kastanjebos. Koningin Joanna en koning Boris van Bulgarije verbleven in 1930 hier tijdens hun huwelijksreis. Het park van de villa wordt gebruikt voor theatervoorstellingen, concerten en operavoorstellingen. Sinds 2003 is het ook een locatie voor tijdelijke tentoonstellingen.

Spello en omgeving

6 Mosaiïeken van Villa Sant’Anna

In juli 2005 werden net buiten de muren van Spello de resten ontdekt van een monumentaal complex van aanzienlijke omvang. Latere archeologische onderzoeken hebben zeven ruimtes vastgesteld, waarschijnlijk behorend tot het centrale deel van een villa of een publiek gebouw uit de late keizertijd.
Een eerste ruimte van Villa Sant’Anna behoudt bijna volledig de driekleurige mozaïekvloer (wit, roze en zwart), met geometrische patronen. In een tweede ruimte is de vloer bewaard, eveneens in veelkleurig mozaïek, en resten van meerkleurige fresco’s op de wanden. De vloer van ongeveer 140 m² heeft een modulaire patroondecoratie die algemeen “kussens” wordt genoemd met zoomorfe en antropomorfe voorstellingen. Binnenin de ovale kussens zijn wilde dieren (panter, hert, everzwijn, eend etc.) en fantastische wezens weergegeven.
In het midden van de kamer staat een schenkscène met twee mannelijke figuren, naakt en van opzij gezien. De persoon links draagt een amfoor op zijn schouder waaruit hij wijn schenkt in een beker die door de persoon rechts wordt vastgehouden; de wijn valt terug in een op de grond geplaatste krater. Andere figuren, altijd met zwarte tesserae uitgevoerd, zijn symmetrisch geplaatst met in handen plantaardige elementen of attributen die met de landbouw te maken hebben, waarschijnlijk de vier seizoenen.
Een derde ruimte heeft een geometrisch vloerpatroon met grotere tesserae. Het is waarschijnlijk het peristilium waarvan de gehele lengte van 24,50 x 5 meter bekend is.
De vloeiende lijnen en de kleurweergave, vooral van de grootste ruimte, getuigen van de hoge technische kwaliteit van de werkplaats, waarvan de vaklieden waarschijnlijk uit Rome kwamen om te voldoen aan de wensen van een welgestelde opdrachtgever en een specifieke sociale positie. De villa kan worden gedateerd op het begin van de 4e eeuw na Christus, wat ook blijkt uit de bij de opgraving gevonden materialen.

Wat te doen in Spello

7 Subasio gemeentelijk theater van Spello

Het Civiek Theater Subasio ligt in het historische centrum van Spello, niet ver van de resten van de Augustusboog. Het betreft een elegant neoclassicistisch gebouw, gebouwd in 1787 naar ontwerp van Alessio Lorenzini, met een hoefijzervormige plattegrond en drie lagen balkonzetels met een totale capaciteit van 200 toeschouwers. Opvallend is de rijke stuc- en schilderdecoratie met oude Latijnse spreuken. Het Subasio Theater werd eerder gebruikt als ontmoetingsplaats van de leden van de Accademia dei Quieti en vervolgens gerestaureerd en omgevormd tot een plaats voor voorstellingen die rechtstreeks door de academici werden beheerd.

8 Spello hotels

Hotels, pensions, vakantiehuizen waar te overnachten in Spello.