Over het algemeen wordt Catalonië geassocieerd met Barcelona. Zonder iets af te doen aan deze prachtige stad, kan niet worden ontkend dat de regio ook vele andere bestemmingen van grote artistieke, historische en natuurlijke interesse herbergt die een reis waard zijn.
Ongebruikelijk reisschema van Catalonië
Girona: wat te zien en te doen
Een reis naar Spanje, in Catalonië, kan beginnen in Girona, een stad op ongeveer 100 kilometer ten oosten van Barcelona, met een luchthaven die goedkope vluchten ontvangt. Vanaf hier kun je de bus of taxi nemen en binnen een half uur in het stadscentrum zijn. Girona ligt aan de rivier de Onyar. Talrijke bruggen verbinden de twee oevers, maar de bekendste is de Pont des les Peixeteries Velles, beter bekend als “De rode brug”, een metalen constructie ontworpen door Gustav Eiffel.
Dicht bij de rode brug liggen aan de rivier de Cases penjades in pastelkleuren, oorspronkelijk vissershuisjes. Fans van Game of Thrones zullen blij zijn om in het historische centrum van Girona de setting terug te vinden van enkele scènes uit hun favoriete serie. Beschermd door een zware muur uit de Karolingische periode, die toegankelijk is via de Passeig de la Muralla, omvat het historische centrum de Joodse wijk, een van de best bewaarde in Europa, en opmerkelijke openbare en privégebouwen. Het belangrijkste is de kathedraal, bereikbaar via een indrukwekkende trap. Het interieur heeft een enkele gotische schip die met bijna 23 meter breedte alleen wordt overtroffen door het middenschip van Sint-Pieter in Rome. Ook het museum is opmerkelijk, met het prachtige Tapijt van de Schepping uit de 12e eeuw.
De andere grote kerk die het uitzicht van Girona domineert is Sant Feliu, die een duidelijk asymmetrische gevel heeft vanwege de aanwezigheid van een enkele klokkentoren. Buiten bevindt zich een middeleeuws beeldhouwwerk van een zuil waar een leeuwin omhoog klimt, die symbool is van de stad. De Arabische baden zijn ook een bezoek waard, een thermencomplex uit de 12e eeuw, stijlvol geïnspireerd op islamitische baden, evenals het Klooster van Sant Pere de Galligants, een van de mooiste voorbeelden van Catalaanse Romaanse architectuur en nu thuisbasis van het Archeologisch Museum. Tot slot kun je ontspannen met een wandeling langs de levendige Rambla. Om de ervaring nog mooier te maken, kun je je reis plannen tijdens Temps de Flors, het bloemenfestival dat elke tweede week van mei plaatsvindt en waarbij elke hoek van Girona verandert in een tuin.
Figueres: wat te zien en te doen
Op 40 kilometer van Girona ligt Figueres, de geboorteplaats van Salvador Dalí. Het stadstheater, verwoest door brand aan het einde van de Spaanse Burgeroorlog, werd in de jaren zestig door de artiest omgevormd tot het grootste surrealistische object ter wereld. Inderdaad, een bezoek aan het Dalí Theater-Museum is een buitengewone ervaring. Na de ingang bevind je je in de ruimte waar oorspronkelijk het orkest was. Deze open ruimte, zoals na de vernietiging van het theater, wordt direct gedomineerd door een Cadillac met daarop een enorm vrouwelijk beeld, gevolgd in perspectief door een zuil waarop een omgekeerde boot rust. Overal omheen zijn de omringende muren versierd met gouden maniquins, monsterlijke figuren en wastafels. Het podium is nu bedekt met een prachtige geodetische koepel die ‘s nachts verlicht wordt en zo de skyline van de stad karakteriseert.
Op de plekken waar oorspronkelijk de loges en zalen in het theater waren, is het museum zelf gevestigd, met een route ontworpen door Salvador Dalí zelf die ongewijzigd is gebleven. Hier vind je werken die zijn gehele carrière omspannen, maar ook werken van andere artiesten, zoals El Greco en Marcel Duchamp, die ooit zijn eigendom waren. De installatie van de Mae West kamer is bijzonder, waar door een speciale lens bekeken sommige objecten en schilderijen een portret vormen van de actrice. Of het Windpaleis, waar het plafond, bekleed met enkele doeken van Dalí, vervreemdende perspectieven creëert.
De muze van de kunstenaar was zijn vrouw Gala, die op veel geëxposeerde werken is afgebeeld. Aan haar is ook de Galatea Toren gewijd, naast het theatermuseum en zijn woonhuis in de tweede helft van de jaren tachtig tot aan zijn dood. De architectuur maakt een enorme visuele indruk, met rode muren versierd met gouden broden en enorme eieren op het dak. In Figueres is ook het San Ferran Kasteel een bezoek waard, een indrukwekkende pentagonale vesting die in de 18e eeuw werd ontworpen door de militaire architect Vauban.
Tarragona: wat te zien en te doen
Het oude Tarraco, de oudste Romeinse stad op het Iberisch schiereiland, was de hoofdstad van de provincie Hispania Citerior. Het is door UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed omdat haar stadsplanningsmodel door de Romeinen ook in andere steden is gebruikt. Vooral de plattegrond moest zich aanpassen aan het terrein, met de bouw van kunstmatige terrassen, die nog steeds zichtbaar zijn, vooral in het provinciale forumgebied. Ook het verdedigingssysteem, daterend uit het einde van de 3e eeuw v.Chr. en uitgebreid in de 2e eeuw v.Chr., wordt nog op grote delen bewaard en is een van de eerste voorbeelden van Romeinse militaire architectuur in Spanje.
Tarragona kent een continue bewoning. Dit betekent dat hoewel de archeologische overblijfselen in het stadscentrum goed bewaard zijn, ze vrij fragmentarisch zijn door de latere gebouwen die erop zijn gebouwd. Daarom is een bezoek aan het Nationaal Archeologisch Museum aan te raden om een completer beeld te krijgen van het Romeinse Tarraco.
De belangrijkste Romeinse overblijfselen in het stadscentrum, naast de muren, zijn het provinciale forum en het circus. Buiten het centrum zijn de mooiste en best bewaarde monumenten te bewonderen: het Amfitheater, met uitzicht op zee, het koloniale forum met zijn basiliek, en buiten de stad het opmerkelijke aquaduct van 217 meter lang, bekend als de Duivelsbrug. Tarragona bewaart ook belangrijke middeleeuwse getuigenissen, vooral de Kathedraal, met een Romaanse gevel en gotische poort, met een prachtige kloostertuin.
Reus: wat te zien en te doen
Geboren stad van Antoni Gaudí, hier bevindt zich het Gaudí Centrum, een multimediapark waar je op interactieve en zintuiglijke wijze de vormen en concepten kunt verkennen die ten grondslag liggen aan de ontwerpen van de grote Catalaanse architect. In Reus zijn geen werken van Gaudí te vinden, maar er zijn talrijke mooie modernistische gebouwen, zoals Casa Navàs en het Institut Pere Mata, beide van Lluis Domenech i Montaner, vooral bekend vanwege het Hospital Sant Pau en het Palau de la Musica Catalana in Barcelona.
Behalve de externe toren, die werd vernietigd tijdens de Spaanse Burgeroorlog, is Casa Navàs volledig intact, inclusief meubels, glas-in-loodramen en marmeren decoraties gemaakt door kunstenaars uit die tijd onder leiding van Montaner. Het Institut Pere Mata is het psychiatrisch ziekenhuis van Reus, verdeeld in paviljoens zoals het Hospital Sant Pau, en nog steeds in gebruik, behalve het Pabellon de los Distinguidos, oorspronkelijk het paviljoen voor vertegenwoordigers van de hoge burgerij, dat nu open is voor bezoekers.
Andere plaatsen in Catalonië
De beschreven steden zijn goed verbonden via het spoorwegnet. Als je een eigen vervoermiddel hebt of geduld hebt om te reizen met streekbussen en taxi’s, zijn er nog andere plaatsen in Catalonië die een bezoek verdienen:
- Costa Brava: zo genoemd vanwege zijn ruige kliffen die afwisselen met schitterend witte stranden, het is de kustlijn van de provincie Girona en strekt zich uit tot aan de Franse grens.
- Empuries: het uitgestrekte archeologische gebied bij La Escala aan de Costa Brava herbergt de resten van de Griekse kolonie Emporion en later de Romeinse stad Emporiae.
- Besalú: een opmerkelijk voorbeeld van een middeleeuwse stad die vrijwel intact bewaard is gebleven. Het monument dat symbool staat voor de stad is de brug over de rivier de Fluvià.
- Santa Maria de Poblet: cisterciënzerklooster uit de 12e eeuw, UNESCO-werelderfgoed vanwege de architectonische waarde en omdat het het koninklijk pantheon van Aragón was.
- Klooster van Montserrat: ontstaan als middeleeuwse kluizenarij boven op een rotsklif, is het een plek van verering van de gelijknamige Madonna (de Moreneta) afgebeeld in een beeld uit de 12e eeuw.
