De uniekheid van het Instituut, met zijn ongeveer 11.000 manuscripten, berust op de samenkomst van twee uitzonderlijke factoren: de specificiteit van de collecties en de aard van het gebouw, ontworpen en deels gerealiseerd door Michelangelo Buonarroti.
De geschiedenis van de vorming van deze bibliotheek – beginnend bij de oorspronkelijke kern van de privé-Medicea – en van haar voortdurende uitbreiding wordt namelijk geleid door principes die consistent zijn gevolgd, herkenbaar in de originaliteit van de teksten, hun filologische kwaliteit en de esthetische waarde van de materiële dragers.
Onder de schatten van de Laurenziana bevinden zich onder andere essentiële codices vanwege hun uniekheid en oudheid met werken van Tacitus, Plinius, Aeschylus, Sophocles en Quintilianus, de Virgil gecorrigeerd in 494 door Turcius Rufius Apronianus Asterius, evenals de oudste getuige van het Corpus Iuris van Justinianus, kort na de uitvaardiging gekopieerd.
Verder kan de Laurenziana zich beroemen op een van de drie complete verzamelingen van de Platonische Dialogen op prima papier, geschonken door Cosimo de Oude aan Marsilio Ficino zodat hij deze kon vertalen, de codex Squarcialupi, de enige bron van profane muziek tussen de dertiende en veertiende eeuw, enkele handschriften van Petrarca en Boccaccio, de Geschiedenissen van Guicciardini met ingrepen van de auteur en de deels handgeschreven biografie van Benvenuto Cellini.
In het bijzonder weerspiegelt de Bibliotheek in haar bezit enkele van de belangrijkste momenten uit de geschiedenis, van de geboorte tot de volwassenheid van de Florentijnse Renaissance.
Humanisme wordt er getuigd door de aanwezigheid als auteurs, kopiisten en bezitters van codices van onder anderen Coluccio Salutati, Poggio Bracciolini, Niccolò Niccoli, Marsilio Ficino en Pico della Mirandola. Ook de humanistische schrijfkunst vindt in de Laurenziana zeer belangrijke attestaties, evenals de scholen van de grootste Florentijnse miniaturisten, die zich deels lieten inspireren door kunstenaars zoals Cimabue, Botticelli, de Pollaiolo, Ghirlandaio.
Van de grote Cosimo, onvermoeibare promotor van de bouw van bibliotheken, tot zijn afstammelingen, heersers van Florence en pausen van de Heilige Roomse Kerk, tot de groothertogen Medici en die van het Huis van Lorena, die het met verstandige vrijgevigheid hebben verzameld, en tot de verlichte ministers van de pas gevormde Italiaanse eenheidsstaat, heeft dit criterium van uitmuntendheid de samenvoeging van private en openbare boekencollecties aan de oorspronkelijke kern geleid, door onteigening, schenking en aankoop.
Informatie over Biblioteca Medicea Laurenziana
San Lorenzo, 9 Florence
