De villa besloeg een gebied van minstens 120 hectare, gelegen op een tufvlakte tussen twee greppels, namelijk die van het water Ferrata in het oosten en die van Risicoli of Rocca Bruna in het westen. Om zo’n groot complex te realiseren besloot Hadrianus zijn residentie buiten de hoofdstad te verplaatsen, en koos hij voor een groen en waterrijk gebied nabij Tivoli, op 28 km van Rome, gelegen op de tufbanken aan de voet van de Tiburtijnse bergen. Tegenwoordig is het bezochte gebied ongeveer 40 hectare.
De literaire bronnen vertellen ons dat Hadrianus, een uiterst veelzijdig persoon, vooral hield van architectuur, waaraan hij zich persoonlijk wijdde; de kenmerken van het ontwerp van de villa, die afwijken van de architectonische gewoontes van zijn tijd, bewijzen zonder twijfel zijn directe betrokkenheid en kennis.
In Rome is een voorbeeld hiervan de Tempel van Venus en Rome, opgetrokken in het Forum, maar ook het Pantheon, een herbouw van de eerdere tempel gebouwd door Agrippa en door sommige onderzoekers toegeschreven aan Apollodorus van Damascus, de officiële architect van keizer Trajanus, werd gebouwd in een nieuwe vorm en met innovatieve technieken. In Rome bevindt zich ook een ander belangrijk monument dat door Hadrianus is laten bouwen, Castel Sant’Angelo, oorspronkelijk bedoeld als graf voor de keizer en later omgevormd tot vesting van de Pauselijke Staat.
Villa Adriana omvat woongebouwen, baden, ninfeo’s, paviljoens, tuinen die zich afwisselen volgens een geheel ongebruikelijke indeling, die niet het gebruikelijke patroon van villa’s en domus volgt, zelfs niet van keizerlijke. De verschillende gebouwen waren verbonden, naast bovengrondse paden, ook door een ondergronds wegennet geschikt voor voertuigen en voetgangers voor de service. De rijkdom van de architectonische en beeldhouwkundige decoratie van de villa was buitengewoon en is sinds de Renaissance onderwerp geweest van intensief en systematisch onderzoek.
De ontneming van marmer, die al in de middeleeuwen plaatsvond voor hergebruik, heeft ervoor gezorgd dat de decoratieve uitrusting van de villa zo verspreid is geraakt dat bijna alle belangrijkste musea en collecties in Rome, elders in Italië en in Europa stukken herbergen die afkomstig zijn uit Villa Adriana. In 1999 werd Villa Adriana door UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed.
Openingstijden Villa Adriana, Tivoli
Het Archeologisch Gebied van Villa Adriana is dagelijks geopend vanaf:
8.30 – 19.00 van 15 september tot 3 oktober 2021
8.30 – 18.30 van 4 tot 30 oktober 2021
De Mouseia zijn geopend van 10.00 tot 18.00 uur
8.30 – 17.00 van 31 oktober tot 27 februari 2022.
De Mouseia zijn geopend van 10.00 tot 16.00 uur
Let op: op feestdagen in januari en februari 2022 geopend van 8.30 tot 14.00 (de kassa sluit anderhalf uur eerder). De Mouseia zijn geopend van 10.00 tot 13.00.
8.30 – 18.30 van 28 februari tot 26 maart 2022
De kassa sluit anderhalf uur eerder
Vanwege het parcours in het archeologische gebied met paden en hoogteverschillen is geschikte kleding en schoeisel vereist
Sluitingsdagen: 1 januari en 25 december, behalve fora speciale openstellingen die op deze website worden aangekondigd
, waarschijnlijk geboren in Italica, bij Sevilla (Spanje), op 24 januari 76 na Christus; later geadopteerd door Trajanus, de neef van zijn vader, volgde hij hem op als keizer in 117 na Christus.){kind=link}