Een zeer gedegen onderzoek naar de historische en artistieke gebeurtenissen van dit theater is uitgevoerd door de leerlingen van de Staats Middelbare School van Zibello (klas III D) onder leiding van professor Paolo Soliani, de resultaten zijn gepubliceerd door het Gemeentebestuur in 1993. Daarom verwijzen deze aantekeningen voornamelijk naar dit onderzoek. Dit kleine theater is vermoedelijk aan het einde van de 18e eeuw gebouwd aan de westzijde van het Palazzo Vecchio, dat destijds eigendom was van de markiezen Pallavicino, leenheren van Zibello. De laatste heer, markies Antonio Francesco, verbleef meer regelmatig in Zibello dan zijn voorouders die liever elders woonden; bovendien toonde hij de neiging om het leen weer eer aan te doen, door werken te realiseren die het civiele en sociale engagement aantoonden en door nauwere banden met zijn onderdanen op te bouwen. Het is dus niet onwaarschijnlijk dat hij om het verblijf in Zibello aangenamer te maken, besloot een klein theater in zijn paleis te creëren om zichzelf en zijn gasten vermaak en plezier te bieden. We weten zeker dat in 1804, om te voldoen aan de wensen van de notabelen van het dorp, deze zaal voor het publiek opengesteld werd. De enige getuigenis van de oorspronkelijke indeling van het theater Pallavicino is terug te vinden in de Memoires van don Bartolomeo Zerbini: het betrof een eenvoudige structuur bestaande uit het podium en de zaal met ongeveer twintig bankjes. Pas in 1827, aldus don Zerbini, werd het volledig vernieuwd door een zekere Lorenzo Boni (die vermoedelijk een belangrijke administratieve functie bekleedde in de lokale Filodrammatica Vereniging) en werden de loges gebouwd, waarvan die in het midden bestemd was voor de Pallavicino, en een andere voor de pastoor. Twee van de meest bekende decoratieschilders van die tijd, Pietro Piazza en Giovanni Azzi, kregen de decoratie van de zaal toevertrouwd. De zaal van de Pallavicino kreeg zo een definitief en compleet uiterlijk, zozeer zelfs dat Molossi in zijn Topografisch Woordenboek, gepubliceerd in Parma in 1832-1834, kon noteren dat er in Zibello een modern en voldoende theater was met een dubbele rij loges. Behalve het noodzakelijke onderhoud en periodieke restauraties om het efficiënt te houden, heeft het theater uiterlijk geen noemenswaardige veranderingen ondergaan tot het tweede decennium van onze eeuw. In 1905 sloot het Gemeentebestuur de onderhandelingen af met gravin Simonetta Pallavicino (eigenares van het pand) voor de aankoop van het theater, inclusief de hal en de dienstlokalen die deel uitmaakten van het gebouw. Vervolgens besloot de gemeenteraad in 1910 tot een algehele herinrichting van het theater volgens het plan van Lino Bocchi, dat onder andere de bouw van een houten loge combineerde met de loges daaronder. Een nieuwe, ruimere en waardigere ingang werd gerealiseerd naar ontwerp van Virginio Michiara. Het verlichtingssysteem werd gewijzigd: de petroleumsverlichting werd vervangen door elektrische verlichting, en de inrichting van de zaal werd vernieuwd. De werkzaamheden werden in de zomer van 1913 afgerond en het vernieuwde theater werd op 12 juni 1914 ingehaald met Lucia di Lammermoor. De 20e-eeuwse herinrichting veranderde de theaterruimte niet ingrijpend, die behoudt daarom de 19e-eeuwse typologie: U-vormige plattegrond, een rij van twaalf loges met het koninklijke loge en een houten loge, boogpodium met stucdecoratie en centrale klok, maar maakte de decoratieve opzet eenvoudig en overzichtelijk. Er blijft nog een gordijn bewaard met een trompe-l’oeil tent-effect en een decoratief fries aan de onderkant. De kronieken registreren een vrij intense en levendige activiteit in het theater Pallavicino, mede dankzij de aanwezigheid van twee lokale verenigingen, een Philharmonisch orkest en een Filodrammatica. Deze laatste, gedocumenteerd sinds 1806, bestond uit “wijze”, “geleerde en welgestelde” mensen, en beschikte bovendien over alles wat nodig was voor het opvoeren van prozastukken, kostuums en verschillende materialen (Il teatro…, p. 31). In de loop der jaren namen deze twee verenigingen, met hulp van de logehouders, de taak op zich om het theater de nodige verbeteringen te geven. Toch ontbraken niet de uitvoeringen van rondreizende komische en dramatische gezelschappen, concerten en operavoorstellingen zoals bijvoorbeeld Il principe di Taranto, L’italiana in Algeri, La gazza ladra van Rossini, Traviata, Rigoletto en Sonnambula. Bovendien werden sinds 1919 ook filmvertoningen gehouden, die na 1955 (toen de dramatische voorstellingen stopten) tot 1963 de enige activiteit in het theater waren. Jarenlang bleef de zaal ongebruikt, maar vanaf 1978 is het bestuur begonnen met herstelwerkzaamheden om definitieve achteruitgang te voorkomen; het dak is hersteld, de toegangsgang naar de trap is hersteld, loges en zaal zijn gerestaureerd en de installaties (verwarming, verlichting, enz.) zijn vernieuwd, maar het voldoet nog niet aan de veiligheidseisen. Het is de bedoeling van de bestuurders het hele project af te ronden om de zaal in gebruik te houden, als niet als echt theater (vanwege de hoge beheerskosten) dan toch als ontmoetingsplek voor uitvoeringen, debatten en conferenties. (Lidia Bortolotti)
Informatie over Theater Pallavicino
Piazza Garibaldi,
43010 Zibello (Parma)
Bron: MIBACT
