Opgericht in 1854 en verrijkt tot 1926 voornamelijk dankzij de anatomische directeuren Paolo Gaddi en Giuseppe Sperino, telt het museum ongeveer elfhonderd tentoongestelde stukken gerangschikt volgens het criterium van de beschrijvende anatomie, met documentatiedoeleinden van de verschillende menselijke systemen. Onder de natuurlijke preparaten zijn bijzonder de verzameling van foetale skeletten in rechtopstaande positie, gefixeerd in diverse houdingen (49 exemplaren van de tweede tot de achtste groeimaand) en drie vrouwelijke mummies uit de negentiende eeuw. Ook opvallend zijn twee schedelcollecties: de etnografisch-antropologische collectie van Gaddi en de interessante kern van schedels geclassificeerd volgens de theorie van Lombroso, de grondlegger van de criminele antropologie. Bijzondere aandacht verdienen ook de anatomische wassen modellen gemaakt in de tweede helft van de 19e eeuw door de ceroplast Remigio Lei, verbonden aan de Universiteit van Modena als modelleur van het anatomisch instituut, en de achttiende-eeuwse beschilderde terracotta beelden, vrijwel allemaal op ware grootte, die de verschillende fasen van zwangerschap en bevalling uitbeelden, werk van de Bolognese Giovan Battista Manfredini onder leiding van de anatoom Francesco Febbrari.
Het museum vindt zijn oorsprong in een initiële kern die ontstond onder het bewind van Francesco III d’Este en overeenkomt met de huidige begane grond, inclusief de galerij, het anatomisch theater en enkele aangrenzende kamers. De inhuldiging van het theater vond plaats in 1775 dankzij inzet van de beroemde anatoom Antonio Scarpa, hoogleraar Anatomie aan de Universiteit van Modena. Het theaterontwerp is gemaakt door Scarpa zelf, die zich liet inspireren door het anatomisch theater van de Universiteit van Padua, het oudste in Italië. In deze eerste fase maakte het museum nog geen deel uit van het complex, hoewel sommige daar bewaarde stukken uit die periode stammen; bijvoorbeeld is bekend dat Scarpa zelf de ceroplast Giovan Battista Manfredini naar Modena had uitgenodigd, die eerder ongeveer vijftig modellen van verloskundige onderwerpen in terracotta had vervaardigd, om diverse preparaten te maken die nu niet meer te vinden zijn. Sinds de opening is het karakter van het museum met de vier met elkaar verbonden zalen, de vitrines en de etalages in typische 19e-eeuwse opstelling onveranderd gebleven: hierdoor zijn in de vitrines van de derde zaal ook preparaten van dieren te zien, aangezien de vergelijkende anatomie lange tijd een integraal onderdeel van anatomisch onderzoek in het algemeen was.
Informatie over het Anatomisch Museum van Modena
Via Berengario, 14,
41121 Modena (Modena)
0592057131
rita.maramaldo@unimore.it
https://www.museianatomici.unimore.it
Bron: MIBACT
