Turris Libisonis, het huidige Porto Torres, werd in de 1e eeuw v.Chr. door de Romeinen gesticht in het centrum van de Golf van Asinara, op een ideale locatie voor de aanleg van een rivierhaven bij de monding van de rio Mannu. De enige kolonie in de provincie Sardinia (samen met Uselis) die werd gevormd door Romeinse burgers, droeg de bijnaam “iulia” omdat de stichting werd toegeschreven aan Caesar zelf, of aan Octavianus. Het was op het eiland de tweede stad na Caralis wat betreft inwonersaantal, pracht en commerciële handel.
De eerste nederzetting lag aan beide oevers van de rio Mannu. Op het hoogtepunt van haar ontwikkeling, tussen het eind van de 2e en het begin van de 3e eeuw, werd de stad heringedeeld nabij de nieuwe haven, mogelijk bij de huidige havenkom. De stedelijke groei stopte begin 5e eeuw, tegelijk met de ernstige crisis van het West-Romeinse Rijk.
Tot op heden zijn er belangrijke overblijfselen zichtbaar van haar indrukwekkende openbare bouwkunst en significante resten van de wijken uit de vroege en mid-imperiale periode. De brug over de rio Mannu, daterend uit de 1e eeuw n.Chr. en perfect bewaard gebleven, vormt een uitzonderlijk staaltje van techniek; de brug rust op zeven bogen van afnemende grootte en maakte een directe verbinding mogelijk van de stad met de vruchtbare velden van Nurra. Van de drie thermencomplexen in de stad (“terme Maetzke”, “terme Pallottino” en “terme centrali”) zijn de “terme centrali” (3e-4e eeuw) de best bewaarde en vormen het hart van het archeologisch gebied. Ook bekend als het “paleis van koning Barbaro”, mogelijk vernoemd naar een onbekende gouverneur van de stad, zijn er nog steeds de structuren van de grote zalen, frigidarium, tepidarium en calidarium, met badkuipen en sobere, verfijnde mozaïeken. In het gebied tussen het Antiquarium Turritano en de “terme centrali” zijn resten van woningen aanwezig die insulae (blokken) en tabernae (winkels) vormden, waarvan een deel opgenomen en zichtbaar is binnen het Antiquarium. De gebouwen worden begrensd door wegen met vulkanische stenen bestrating. Opvallend zijn de resten van marmeren decoraties, reliëfs en standbeelden; onder hen vier marmeren zuilen van het “peristylium Pallottino”, behorend tot een portiek die oorspronkelijk bedekt was met marmeren platen.
Rondom de omtrek van de oude stad zijn uitgestrekte necropolissites van bijzonder belang bewaard gebleven, met graven uit de vroege keizertijd tot de vroegchristelijke periode: de westelijke necropolis, aan de linkeroever van de rio Mannu, de zuidelijke onder het huidige stadscentrum, en de oostelijke langs de boulevard. Deze laatste omvat de hypogeum van Tanca Borgona, het begrafeniscomplex van Scogliolungo, de graven van Balai en het hypogeïsche complex van San Gavino a mare.
Informatie over Romeinse stad en archeologisch park van Turris Libisonis
Via Ponte Romano, nr. 99,
07046 Porto Torres (Sassari)
349 5757197, 333 2541314
sba-ss.sedeportotorres@beniculturali.it
https://www.archeossnnu.beniculturali.it
Bron: MIBACT
